Iedere naaste van iemand met een verslaving heeft het waarschijnlijk al gehoord van hun omgeving en hulpverleners: “Je moet loslaten. Focus op jezelf. Ga verder met je leven“.
Ik had soms echt zin om te antwoorden: “oké ik zal het op mijn to do lijstje zetten zoals de afwasmachine legen of de was insteken“.
Klinkt simpel, toch? Maar voor velen – zeker voor gevoelige mensen – is loslaten geen knop die je zomaar omzet. Het is een proces, soms pijnlijk, soms helend, maar altijd met hobbels en emoties.
Waarom “loslaten” zo’n beladen woord is
Toen mijn ex in opname zat, hoorde ik vaak: “Nu kun je terug beginnen met leven en genieten, nu moet je het loslaten.”
Het tegendeel was waar: pas toen begon ik met verwerken, met mijn proces. Want ook ik had heel veel trauma’s meegemaakt, emoties ingeslikt en niets verwerkt. En ook, hoe in godsnaam doe je dat? Als je als een magneet naar die persoon toegetrokken bent? Als je alles van jezelf hebt gegeven – je tijd, je liefde, je geduld – om die ander maar niet te verliezen en te proberen fixen?
Hooggevoelige mensen herkennen dit: je ziet continu het goede in iemand, je wil de wereld verbeteren, en als je een band voelt met iemand, dan laat je dat niet zomaar los. Het is alsof je je hele ziel vastlijmt aan die ander, en dan zegt iemand: “Knip het draadje door”. Maar dat draadje zit verweven in je hart. Je gaat iemand anders ‘fixen’ met een diep doordrongen reden, een reden die voor iedereen anders is.
Psychologen zoals Harriet Lerner (bekend van The Dance of Anger) benoemen dat “loslaten” vaak verkeerd begrepen wordt in onze maatschappij. Het is geen “wegduwen” of “stoppen met voelen”. Het is stap voor stap je eigen energie terug claimen, het is een proces om terug je eigen energie te claimen.
“Een ezel stoot zich geen 2 keer aan dezelfde steen”
Ik kreeg ooit te horen: “Jij bent verslaafd aan die persoon.” Ai…
En ja, ergens klopt dat. Want na een tijd samenleven naast een verslaafde, begon ik bij mezelf dezelfde patronen te herkennen. Het wantrouwen. Het manipuleren. Een façade opzetten naar de buitenwereld.
Als je jezelf jarenlang opzijschuift, je emoties inslikt en alles probeert te fixen, dan ben je vanzelf meer bezig met de ander dan met jezelf. Alleen: nooit kreeg ik het aanbod om te leren hoe ík opnieuw verbinding kon maken met mezelf. Of om te begrijpen waarom het voor mij zo moeilijk was om de ander én zijn proces los te laten.
De term codependency wordt vaak gebruikt. Het betekent dat je identiteit bijna volledig verweven raakt met die van de ander. Dat herken ik. Mijn humeur, mijn dag, mijn geluk – alles hing af van de verslaafde. En de verslaafde rekende op mijn ruggengraat. Maar die ruggengraat was na een tijd gebroken. Ook ik had liefde en rust nodig om opnieuw positieve energie te kunnen toelaten.
Ik zag hetzelfde bij mijn grootmoeder. Haar zoon worstelde met een verslaving en zij leed mee. Zonder woorden kon je aan haar zien of er iets gebeurd was. Ze kon het niet verbergen. En mijn neefjes… ik zag hoe ze toch weer toenadering zochten tot hun vader, ondanks het misbruik en al zijn foute gedrag.
En zelf? Ik deed precies hetzelfde bij mijn oom. Ik gaf hem telkens opnieuw een kans. Ik keek door zijn manipulatie heen, door zijn neerbuigend gedrag, omdat ik geloofde dat er iets anders onder zat. Dat er nog altijd een stukje van de mens te vinden was dat wél liefdevol en echt kon zijn.
En laat ons eerlijk zijn: als ouder, partner of kind van iemand met een verslaving is dit geen keuze. Het gebeurt gewoon. Net zoals iemand niet kiest voor kanker, kiest de omgeving er ook niet voor – maar je lijdt mee. Niet uit afhankelijkheid, maar uit liefde.
Loslaten = vertrouwen vinden
Het tegenovergestelde van loslaten is niet “vasthouden”. Het is vertrouwen.
Vertrouwen in jezelf. Vertrouwen dat het leven je ook kan dragen, zelfs als je die ander niet meer redt. Vertrouwen dat je opnieuw mag geloven in rust, in ruimte, in gewoon zijn.
Een mooie metafoor is die van een magneet: als jij volledig opgeladen bent met rust en zelfvertrouwen, verandert ook de kracht waarmee je anderen aantrekt. Je trekt minder vaak de “foute” relaties aan, omdat je niet meer gedreven wordt door paniek of leegte, maar door innerlijke stabiliteit. Je luistert eerst naar jezelf en je eigen lichaam alvorens raad te vragen aan anderen.
Waarom begeleiding zo belangrijk is
Voor de omgeving van mensen met een verslaving is er vaak te weinig echt goede begeleiding. Terwijl jij met net zoveel emoties zit als de persoon in herstel. De pijn van loslaten is rouw, hoop, angst en liefde tegelijk. Dat verdient erkenning.
Zoals de bekende Viktor Frankl zegt: “If you’re nog longer able to to change the situation, you’r challenged to change yourself”.
Als jij je pijn wegduwt en wacht tot er iets buiten jezelf verandert, blijft loslaten een onhaalbare opdracht.
5 tips om los te laten
Erken je emoties. Schrijf ze neer, praat erover, huil. Verwerken is voelen.
Maak kleine keuzes voor jezelf. Al is het maar een wandeling alleen, of een maaltijd die jij lekker vindt.
Herinner jezelf dat enkel jijzelf verantwoordelijk bent voor je emoties. Je kan niemand anders aanstellen voor je emoties, jij moet deze verwerken en voor jezelf beslissen hoe je in de toekomst met deze emoties omgaat.
Zoek steun bij lotgenoten en kwalitatieve begeleiding. Alleen vechten maakt loslaten tien keer zwaarder. Durf voor jezelf te zorgen, durf terug verbinding zoeken en durf vertrouwen in je weg van herstel.
Oefen vertrouwen in jezelf. Niet blind, maar klein: vandaag kan ik mezelf dragen. Morgen zie ik wel.
Tot slot
Voor mij was de grootste les: ik leefde te lang enkel in functie van iemand anders. Pas toen ik mezelf weer ruimte gaf, kon ik opnieuw ademhalen.
En misschien herken jij dat ook. Daarom bied ik kwalitatieve begeleiding voor naasten van verslaafden/ ex-verslaafden. Onze maatschappij heeft nog te weinig middelen om deze mensen te ondersteunen. De begeleiding is zowel individueel als in groep.
👉 wie voor dinsdag 12u een gratis kennismakingsgesprek inboekt (gelijk wanneer), krijgt 25% korting op gelijk welk traject (zowel een groepstraject als een persoonlijk traject). Een extra duwtje in de rug om niet alleen te blijven worstelen, maar stap voor stap weer dichter bij jezelf te komen.
Want loslaten is niet iemand verliezen. Het is jezelf terugvinden. ✨
Warme groet
Charline
Cookiebeleid